Vitamin D Tlâksamna (Deficiency): Interview with Dr. Job L. Amo

Thuhma

India khawpui ṭhenkhat-a hai kum thum le ti ka hang um ve ta hin, ṭum khat chu “CBC, Vitamin test hai hang thaw ve hrim hrim ka tih” ka ti chu, rizal a hung suok a, thil dang chu a pangai (Pathien zârin), amiruokchu, ka vitamin D levels a lo inhnuoi hle. Doctor hai thurawn la in, damdawi iem ani chen ka fâk hnungin, ngai ka hung aw ta pei. Hi taka inthawk hin, vitamin D tlâksamna kawng hi ka ngaimaw ta hle pha a, ka sûnghai, ka ruol le pai hai, test thaw ve dingin ka hril rawp hlak.

Tuta ṭuma hi thupui “Vitamin D Tlâksamna” mipui tiem thei dinga ziek insuo ding hin, kei ka mimal tawnhriet le ngaidan el ni loin, hieng kawnga medical expert ngei ruoi ka tih ka ti a. Unaupa Dr. Job L. Amo (MBBS, MD – Pharmacology, Pursuing) hi ka lungrila a hung inlang a. Ziek dinga fielna ka zuk pêk chu, buoi tak kârah ami hung pawm pêk leiin ama chunga ka lawm tak zet. Hi ziek fe thleng hin tiemtu ha’n an ṭangkaipui (public awareness ni) ngei raw hai se ti hi ka beiseina a nih. A hnuoia hin ka’n inbiekna (zawna le dawnna) chu indawt thlap thlapin ka hung tarlang:

Hmarram.com: News article pakhat ka lo hmu dânah, Metro cities a hai hin mi tamtak an hriet kher loin vitamin D an lo tlasam em em hlak a, ‘silent killer’ ti hielin an ko. Ieng ang chi a Vitamin D maintain hi a pawimaw am in i hriet a?

Dr. Job: Vitamin D hi taksa ta dinga pawimaw ve êm êm ani a. A bîkin ru hrisêlna (bone health) le immunity sukhrâtna dingin le anticoagulant (thisen suktuitu) khawm ani a. Vitamin D tlasam chun ru hai a châu a (more prone to fractures), ru hai a hung na a, taksa khawm a châu a, ei har (active) naw bawk a. Chun, Vitamin D hin mihriem immunity hi a enkai (regulate) ve a, it plays a role of immune modulator i.e., natna hri lakah ami vêng zing malamin, ei taksa vengtu (immune system) in ei taksa vek a bei (attacking itself) ding khawm a vêng sa a nih.

Metropolitan cities a hai Vitamin D tlasam an tam bek bek nasan chu, office kai le sin nei deu vong an nia, building sûnga an hun tam lem hmang ani a. Chun, zana office kai hai khawm nisa an hmu tlawm bawk. Chu khela, sunscreen hai khawm ei hmang nasa bawka, 30 SPF and above hin chu taksa ah Vitamin D insiengna dinga pawi mawh êm êm nisa an thawka UVB rays a dang nawk thung bawk anih. Hriet dinga pawimaw ve pakhat chu Vitamin D tlasam hi post menopause (nupui thihul ta hai) lai khawm a common ve em em a nih.

Vitamin D level maintain hi taksa ta dingin a pawimaw tak zet a nih.

Hmarram.com: Vitamin D ka tlasam (deficient) ti hi iengtinam kei le kei in suspect (self-diagnose) thei ka ta? Am, blood test hi thaw kher a ṭha i ti am?

Dr. Job: Vitamin D tlasam hi mani le mani’n ei inhriet dawk thei huna chun, normal levels anthawkin a lo tlahnuoi taluo dêr ta hlak a nih. Chu lei takin, a hming khawm “silent killer” tia ko a nih. Vitamin D level hi pathum in ṭhe ani a [according to the concentration in the serum (nanograms/millilitre)]:

  1. Toxicity >100 ng/mL
  2. Sufficient >30 ng/mL
  3. Insufficient >20 <30 ng/mL
  4. Deficient <20 ng/mL

Signs & Symptoms for self-diagnosis hai chu:

  1. Ieng bêk bêk thaw lo a taksa châu le sawl.
  2. Har (active) lo/ imu suok deu zing.
  3. Hritlang le khawsik nei/kai awl.
  4. Ru, kawng le taksa na deu zing.
  5. Mood down deu zing.

Hi hai hi i nei in i hriet chun, vitamin D i tlasam ani ti in ringhlel (suspect) thei. Confirm-na ding ruok chun thisen test baka indik le ṭha chu a um chuong nawh.

Hmarram.com: Vitamin D hi lo tlasam vieu lang, ieng ang medications hiem thaw lang ṭha’ng a ta? Ieng dosage am hun tawk a ta? Annawleh, daily diet a hin iem fa lang? Nisa lum awi el hi huntawk a ti?

Dr. Job: Vitamin D tlasam hi a’n enkai (manage) dân a tlangpuiin phase pahnia ṭhe ani a:

  1. Correction – Hi phase hin vitamin D level hi 30 ng/mL chen keisang tum ani a.
  2. Maintenance – Vitamin D level 30 ng/mL a hung phak/khêl phat level hun tawk (sufficient) ah maintain-na

Vitamin D deficiency correction na dingin vitamin D3 supplement hi 60000 IU chawlkar khat sûnga vawikhat fâk, chawlkar vawiriet (8 weeks) vêl fak/dawn ding (available as soft capsule and small shot).

Symptoms hai hma a hung sawn le sawn naw dungzuin supplement sunzawm thei. Thla thum (3 months) zoa blood test-a level en thei ani a. 30 ng/mL a kai ani chun, maintenance-na dingin chawlkar hni (2 weeks) danah 60000 IU fak/dawn thei ani tah. Annawleh, 1000 IU per day a supplements fak thei ani a. A la tling naw ani ruok chun, a level dung zuiin medication kha sunzawm ani’l.

Vitamin D3 supplement hi a fâk hun tak chu, a tlângpuiin heavy meal fak zo annawleh bawngnene (milk) le dawn kawpin, ei taksa in a lâklût (absorb) ṭha tak a nih.

Chun, vitamin D hi thisen suktuitu ani a, mani ning ning (thu thu) a dose insâng fak khawm a ṭha naw a, doctor rawn phawt chu a ṭha tak pa a nih. Vitamin D le interaction (reaction) nei damdawi tam tak a um bawk. Lo fak kawp pal khawm um thei ani a, chu hai le fâk kawp pal ani chun, damdawi hi a suk effective naw thei a nih. Entirna’n. anti-epileptic drugs, steroids (glucocorticoids) fak hai, chun weight lost-na ding damdawi hai (orlistat) le a dang dang.

Diet tieng pang a chu, vitamin D rich food-a hriet hai chu:

  1. Animal-based – Liver (fish), egg yolk, milk
  2. Plant based – milk (soy, almond, oats)

Anachu, diet hi maintenance-na ding chau ani a. Vit D tlasam tak tak siemṭhatna (correction) ding chun, diet khât chauin a harsa hle ding. Nisa-lum awi chun, you might ‘feel’ better amiruokchu, vitamin D level tak chu, tlawmterekin (minimal) a suk kaisang (raise) ṭawk ṭawk chau ding a nih. Maintenance-na chau ani a, vitamin D tlasam siemṭhatna (correction) ding chu a’n nawh.

Nisa-lum awi hin vitamin D direct in ei hmu/dawng naw a. Nisa-luma UVB hin ei taksaa um sa, layman ṭawngkam takin inactive form of vitamin D kha a suk activate lem chau a nih. Nikhatah a sawt tawp a 30 mins exposure hi a hun tawka, Nisa-lum awi hin overexposure a um thei bawk a. UVA le UVB hin taksa/skin hai a suksie thei nawk bawk a nih. A bîkin UVA hin vitamin D khawm a breakdown thei nawk bawk a nih. Motor glass hai khawm hin UVB hi a dang a, UVA ruok chu a fe thleng a nih. Chu leiin, motor sûnga chu sunburn hai i nei thei a, anachu vitamin D synthesis-a action a nei nawh. Nisa-lum anthawka UVB, vitamin D insiena dinga poimaw, dawng rawn theina tak hun hi, zîng dâr 10 anthawkin sûn dâr 2 inkâr chen chau hi a nih.

Chun, nisa-lum awi ti tak khawm hi taksa pigmentation in thu a phur nawka. Melanin hi skin rawng (pigment) pe tu ani a, chun nisa anthawka UVA le UVB ei dawng hai hi a lo absorbed vea, UVB khawm vitamin D insiengna dinga tul tawk khawm a hla ngai naw bok. Ka zuk hril nuomtak chuh, nisa an thawk hin vun dum (darker skin) nei hai chuh vun ngo (lighter skin) hai nêkin vitamin D hi an sieng tlawm lem.

Chu leiin, nisa-lum awi hi chu it is not recommended for overcoming vitamin D deficiency. Vitamin D level maintaina ding chau ani lem.

Hmarram.com: Ieng ang frequent in am blood test hi thaw lang ka Vitamin D deficiency hi track lang ṭhang a ta?

Dr. Job: Vitamin D blood test hi an zing dâna thla thum (3 months) dan a hun tawk a. A bîkin damdawi fâk ṭan anthawka thla thum (3 months) hnung hin thisenah vitamin D level steady state ani phâk chau a. A nêka inzingin test thaw a lo ni khawma, a level an dang chuong bêk bêk ngai nawh.

Hmarram.com: A tawpna taka dingin, Vitamin D ti lo Vitamin/Minerals deficiency dang ngaipawimaw um deu i hriet hai ieng ang am ana?

Dr. Job: Vitamin le minerals hai chu, taksa ṭha taka a function theina dingin an pawimaw vawnga. Worldwide a vitamin ei tlasam hlaka hrietlâr um, vitamin D deficiency dawt tu ve chu vitamin B tlasam hi anih. Vitamin B tlasam hin, anemia chi dang dang le thluok (memory) hratnaw le nerve tieng panga chau le na an zawmpuia. Vitamin tlasam a pathumna chuh Vitamin A deficiency. Vitamin A hi mit tiengpang hi an zawmpui deua. Hi vitamin tlasam lei hin mit hul, mit chau le mitdel invengthei (preventable blindness) tam tak a cause ve ani.

Hmarram.com: I thurawn le i hrilhrietna hai po po leiin ka lawm tak zet che. Pathienin malsawmin ṭhuoi raw sen che.

28th March, 2025.

 

Loading

Comments

comments

Leave a Comment

Your email address will not be published.

Start typing and press Enter to search

Jai Hmarram!